Uroczyste otwarcie XIV Polsko-Ukraińskich Spotkań – Jaremcze 2021 (Fot. Andrzej Leusz)

W Jaremczu w obwodzie iwanofrankiwskim odbyły się XIV Polsko-Ukraińskie Spotkania pod hasłem „Wolni z wolnymi, równi z równymi...”. Tegoroczna edycja spotkań Klubu Galicyjskiego skupiona była wokół 30. rocznicy ogłoszenia przez Ukrainę niepodległości. W dwudniowych obradach, 24-25 września 2021 roku, brali udział naukowcy, przedstawiciele instytucji państwowych, dyplomaci, dziennikarze oraz eksperci z Polski i Ukrainy.

Podczas uroczystego otwarcia konferencji głos zabrali: Ihor Cependa, rektor Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego im. Wasyla Stefanyka, Bartosz Cichocki, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie, Wasyl Hładij, pierwszy zastępca przewodniczącego Iwanofrankiwskiej Rady Obwodowej, Robert Czyżewski, dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie, Wiaczesław Wojnarowski, konsul generalny Ukrainy w Krakowie, Wojciech Jankowski, redaktor naczelny Kuriera Galicyjskiego, Lilia Luboniewicz, prezes Fundacji Wolność i Demokracja oraz Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

Słowa powitania do zebranych na sali skierował minister Jan Dziedziczak, pełnomocnik Rządu RP do Spraw Polonii i Polaków za Granicą, który łączył się online.

„Spotkania w Jaremczu są wielką marką w relacjach polsko-ukraińskich i są na stałe wpisane w środowiska inteligenckie obu krajów. Jesteśmy dumni z tego, że Polska była pierwszym krajem na świecie, która uznała niepodległą Ukrainę. Polacy od początku dopingowali idei niepodległej Ukrainy. Dla nas 30-lecie niepodległości Ukrainy również jest radosne. Życzę Państwu owocnych obrad i serdecznie dziękuję wszystkim zaangażowanym w ten projekt” – powiedział minister Jan Dziedziczak.

Przemawia minister Jan Dziedziczak (Fot. Andrzej Leusz)

W czasie spotkań w Jaremczu odbyły się panele dyskusyjne. W pierwszym panelu uczestniczyli byli ambasadorzy Polski i Ukrainy, którzy podzielili się swoim doświadczeniem z perspektywy 30 lat. Omówili szanse Polski dla Ukrainy i Ukrainy dla Polski.

„Pracując przez 5 lat na Ukrainie, rozumiałem, że zadanie współpracy i relacji polsko-ukraińskich jest zadaniem ponadpartyjnym, które nie powinno dzielić Polaków. Niepodległa, mocna, rozwijająca się Ukraina, przyjazna wobec Polski, jest w naszym interesie. Dziś dobrze działa współpraca gospodarcza, mamy dynamiczny wzrost obrotów, odbudowuje się współpraca w dziedzinie kultury, nauki. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie historyczne, zarówno, jak i polska tak i ukraińska strona mogłyby tutaj dołożyć trochę więcej wysiłku” – mówił Jacek Kluczkowski, ambasador RP na Ukrainie w latach 2005-2010.

Kolejnym akcentem organizowanego wydarzenia była 20. rocznica pielgrzymki Jana Pawła II na Ukrainę. Podróż apostolska miała miejsce 23-27 czerwca 2001 roku. Papież odwiedził wówczas Kijów i Lwów.

„Ważne jest, że panel o Janie Pawle II miał tutaj miejsce. Historyczne znaczenie pielgrzymki papieża na Ukrainę jest bardzo duże i to będzie brzmieć jeszcze przez dziesiątki lat. Był znaczny opór różnego rodzaju interesów wobec tej inicjatywy. Jedno ze źródeł tego oporu było związane z cerkwią prawosławną w Moskwie. Jan Paweł II był bardzo szczególną postacią w historii kościoła i historii Europy, a nawet świata. To, że on ściągnął tutaj tłumy, wynikało z postrzegania jego, nie jako katolika, jako przywódcy kościoła katolickiego, ale również jako potężnej duchowości, osoby o dużej charyzmie” – powiedział profesor Antoni Kamiński z Instytuty Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.

Uczestnicy XIV Polsko-Ukraińskich Spotkań – Jaremcze 2021 (Fot. Andrzej Leusz)

Na początku kolejnego dnia spotkań jaremczańskich dyskutowano na temat Traktatu Ryskiego i tego, czym był: zdradą sojusznika, a może przejawem realizmu politycznego?

„Rozmowa o sojuszu Polski i Ukraińskiej Republiki Ludowej z 1920 roku była bardzo przyjemna, w tym sensie, że nie było jakichś napięć emocjonalnych. Wszyscy uznawali realia polityczne tamtej epoki i raczej objaśniali przyczyny biegu wydarzeń, niż się na nie oburzali, co jest objawem dojrzałości dyskusji w ramach relacji polsko-ukraińskich” – mówił profesor Przemysław Żurawski vel Grajewski z Uniwersytetu Łódzkiego, który również odniósł się do ekshumacji i pochowań wojennych. „Mam nadzieję, że kwestie ekshumacji potoczą się tak, jak w relacjach między cywilizowanymi narodami potoczyć się powinny. Oddanie należnej czci zabitym czy zamordowanym jest obowiązkiem chrześcijańskim i cywilizacyjnym. Sądzę, że zostaną w końcu przezwyciężone wszystkie przeszkody” – dodał profesor Żurawski vel Grajewski.

Rolę środków masowego przekazu w ocenie przeszłości, teraźniejszości i perspektyw stosunków polsko-ukraińskich i europejskiej stabilizacji ocenili dziennikarze i eksperci, którzy relacjonują o bieżących wydarzeniach z Ukrainy i Polski. Podczas dyskusji rodziły się również nowe inicjatywy medialne.

„Skoro rozmawiamy w takim gronie, logiczne byłoby mówić również o wspólnym polsko-ukraińskim szkoleniu dla dziennikarzy. Może nie wieloletnim, ale przynajmniej w formie letniej szkoły. Myślę, że większość z nas mogłaby powiedzieć dziennikarzom, na jakie problemy należy zwrócić uwagę. Media muszą pisać prawdę, ale media muszą wybierać z ogromnej ilości wydarzeń i wiadomości to, co jest naprawdę interesujące. To także nasza wspólna odpowiedzialność za to, jak kształtujemy to podejście i w jaki sposób możemy kierować informacje i pomagać je wyświetlać” – powiedział Jewhen Mahda, dyrektor Instytutu Polityki Światowej.

Panel o roli środków masowego przekazu (Fot. Andrzej Leusz) 

Zwieńczeniem XIV Polsko-Ukraińskich Spotkań w Jaremczu był panel o gospodarczym wymiarze współpracy polsko-ukraińskiej. Rozmawiano o osiągnięciach, trudnościach oraz niewykorzystanym potencjale po obu stronach granicy.

„Współpraca gospodarcza między naszymi państwami rozwija się bardzo dobrze. Polska, druga po Chinach, jest podstawowym gospodarczym partnerem Ukrainy. W tym roku mamy szansę osiągnąć obrót handlowy między krajami na poziomie ok. 10 mld dolarów, co jest bardzo ważne też z punktu widzenia politycznego. Dziś powinniśmy pracować nad tym, aby więcej inwestycji polskich było na Ukrainie. To nie tylko uwaga do strony polskiej, ale też sporo zadań domowych powinna wykonać Ukraina. O tym dziś też sporo rozmawialiśmy” – mówił Oleh Dubisz, wiceprezes Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej.

W trakcie spotkań w Jaremczu została otwarta wystawa pt. „Mord profesorów lwowskich. Niemiecka zbrodnia na polskiej inteligencji (lipiec 1941)”. Konferencji towarzyszyły również prezentacje książek i publikacji naukowych problematyki polsko-ukraińskiej. Nieodłącznym elementem spotkań była też wyprawa na górę Pop Iwan w Czarnohorze, gdzie odbudowywane jest dawne Obserwatorium Astronomiczne.

Tekst: Andrzej Leusz

Programy Radia CKPiDE:



Dzień 1 (24 września 2021 r.)


Dzień 2 (25 września 2021 r.)

Zdjęcia: Andrzej Leusz

Partnerzy

Współpraca

Partnerzy medialni

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Projekt wspierany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za granicą 2021

Fundacją Wolność i Demokracja

Projekt „Profesjonalne media na Ukrainie 2021-2022” realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja


Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Up